ยินดีต้อนรับสู่เวปไซด www.oard8.go.th   ขอขอบพระคุณที่เข้ามาเยี่ยมชม 
 

 
 
ประจำปี :      2550       |       2551       |       2552     |       2553     |       2554    |       2555
 
 โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ประจำปี 2551
             
   


จากปัญหาทางด้านเศรษฐกิจและสังคมในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะปัญหารายได้ของเกษตรกรภาคการเกษตรที่ค่อนข้างต่ำ ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ ประกอบกับปัญหาทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปัญหาความไม่สงบและความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน เป็นสาเหตุให้ การพัฒนาในทุกๆ ด้านไม่ก้าวหน้าเท่าที่ควร โดยปัญหาที่สำคัญทางการเกษตรในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดน คือ ประสิทธิภาพการผลิตต่ำ มูลค่าเพิ่ม จากผลผลิตการเกษตรน้อย เนื่องจาก การใช้ที่ดินไม่เหมาะสมในการผลิตพืช เกษตรกรขาดการดูแลรักษาที่เหมาะสม โดยการผลิตยางพารา ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจหลักในพื้นที่ และการผลิตไม้ผล ได้ผลผลิตค่อนข้างต่ำและด้วยคุณภาพ เกษตรกรประสบปัญหาขาดความรู้ทางด้านเทคโนโลยี การดูแลรักษาที่ถูกต้อง ดังนั้น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้มอบหมายให้ สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 กรมวิชาการเกษตร ดำเนินงานตามโครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตร ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนใต้ขึ้น เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางเลือก ในการผลิตพืชที่เหมาะสมยิ่งขึ้น ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มรายได้ เพิ่มความมั่นคง ยั่งยืน และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ให้แก่เกษตรกรในเขตพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนใต้ต่อไป

โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรในจังหวัดชาวแดนภาคใต้ ในปีงบประมาณ 2551 ได้ดำเนินการตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยหลักการทรงงาน "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" โดยดำเนินกิจกรรมการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตยางพารา ลองกอง ผักไร้ดิน ข้าวโพดหวาน สับปะรด ปาล์มน้ำมัน และการปรับปรุงคุณภาพยางแผ่นเข้าสู่ตลาดกลางยางพารา ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประมาณ 5,000 ราย กิจกรรมสร้างแปลงต้นแบบการผลิตพืชเพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้เทคโนโลยีการผลิตพืช ที่ถูกต้องและเหมาะสมในพื้นที่ศูนย์วิจัย/ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชฯ ของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ และนำเกษตรกรไปศึกษาดูงานนอกสถานที่ ด้านยางพารา ปาล์มน้ำมัน และไม้ผล และยังได้ดำเนินการ่วมกับเกษตรกรผู้นำ เพื่อสร้างศูนย์เรียนรู้เทคโนโลยีการผลิตพืชในแปลงเกษตรกรหลายๆ พื้นที่ โดยเกษตรกรร่วมดำเนินการด้วยตนเอง ในการดำเนินการโครงการนั้น ได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องและเกษตรกรในพื้นที่

บทสรุปสำหรับผู้บริหาร :


โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรในจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีวัตถุประสงค์เพื่อลดปัญหาความยากจนของเกษตรกร และเพื่อสร้างความยั่งยืน ในกระบวนการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม โดยการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตภาคเกษตรกรรม การพัฒนาการเกษตรแบบมีส่วนร่วม และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนในพื้นที่ การดำเนินงานในปีงบประมาณ 2551 ดำเนินงานตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยหลักการทรงงาน เรื่อง "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" มาเป็นกรอบแนวคิด โดยดำเนินการในพื้นที่ตำบลเป้าหมายโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ระดับตำบลจังหวัดชายแดนภาคใต้ ของศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) จำนวน 88 ตำบล 44 อำเภอ 5 จังหวัด ประกอบด้วย
     - จังหวัดสงขลา จำนวน 4 อำเภอ 8 ตำบล
     - จังหวัดสตูล จำนวน 7 อำเภอ 14 ตำบล
     - จังหวัดปัตตานี จำนวน 12 อำเภอ 24 ตำบล
     - จังหวัดยะลา จำนวน 8 อำเภอ 16 ตำบล
     - จังหวัดนราธิวาส จำนวน 13 อำเภอ 26 ตำบล
โดยอาศัยการบูรณาการของหน่วยงานของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 และการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ ภายใต้การจัดสภาพแวดล้อม และสถานการณ์ที่เหมาะสม

ด้วยหลักการทรงงาน เรื่อง "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 และหน่วยงานเครือข่าย จึงได้ดำเนินโครงการ โดยการทำความเข้าใจชุมชน ลักษณะภูมิประเทศ สภาพอากาศ สภาพเศรษฐกิจ และสังคม ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อสามารถแก้ไขปัญหา ภาคการเกษตรในพื้นที่ให้เหมาะสม ให้เกษตรกรได้เข้าใจถึงเทคโนโลยีการผลิตทางการเกษตร เข้าถึงการบริการของรัฐ สามารถเลือกใช้เทคโนโลยี จนกระทั่งสามารถพัฒนาตนเอง และชุมชนได้ จึงได้ดำเนินกิจกรรมการถ่ายทอดเทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตพืช จำนวน 8 หลักสูตร ได้แก่ ด้านยางพารา ลองกอง ผักไร้ดิน ข้าวโพดหวาน สับปะรด พืชไร่ ปาล์มน้ำมัน และการปรับปรุงคุณภาพยางแผ่นเข้าสู่ตลาดกลางยางพาราให้กับเกษตรกร ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ฝึกอบรมหลักสูตรละ 1 - 2 วัน มีทั้งภาคการบรรยาย การถาม - ตอบ และการฝึกปฏิบัติ พร้อมทั้งมีการทดสอบความรู้ ของเกษตรกรทั้งก่อน และหลักการฝึกอบรม จากผลการดำเนินงานทำให้ได้เกษตรกรที่เข้ารับการฝึกอบรมสูงกว่าเป้าหมาย คือ จำนวน 5,062 คน คิดเป็น 101.24 เปอร์เซ็นต์ของเป้าหมาย และทำให้เกษตรกร มีความรุ้และความเข้าใจถึงเทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตรทั้ง 8 หลักสูตร เพิ่มขึ้นจากเดิม 30.07 เปอร์เซ็นต์ และยังดำเนินกิจกรรมสร้างแปลงต้นแบบการผลิตพืช เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้เทคโนโลยีการผลิตพืช (ยางพารา ลองกอง ผักไร้ดิน ข้าวโพดหวาน สับปะรด ปาล์มน้ำมัน มังคุด ขมินชิน และพืชอื่นๆ) ที่ถูกต้องและเหมาะสมในพื้นที่ ศูนย์วิจัย/ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชฯ ของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 ได้จำนวน 46 แปลง 470 ไร่ และนำเกษตรกรไปศึกษาดูงานนอกสถานที่ ด้านยางพารา ปาล์มน้ำมัน และไม้ผล รวม 131 คน จากการประเมินผล พบว่า เกษตรโดยส่วนใหญ่ มีความรู้ ความเข้าใจ ความพึงพอใจ และสามารถนำความรู้ที่ได้จากการศึกษาดูงาน ไปใช้ประโยชน์ได้ในระดับดี - ดีมาก และได้ขยายผลโดยการนำเทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตร ด้านยางพารา ลองกอง ผักไร้ดิน ข้าวโพดหวาน สับปะรด และเศรษฐกิจพอเพียง ไปสู่เกษตรกรผู้นำ เพื่อสร้างศูนย์เรียนรู้เทคโนดลยีการผลิตพืชในแปลงเกษตรกรหลายๆ พื้นที่ โดยเกษตรกรร่วมดำเนินการด้วยตนเอง จำนวน 1,230 ราย พ้นที่ 2,455 ไร่ จนทำให้ผลผลิตทางการเกษตรในแปลงเกษตรกร มีปริมาณและคุณภาพดีขึ้น

โดยด้านยางพารา พบว่า
     -  เทคโนโลยีการใส่ปุ๋ยยางพารา ตามค่าวิเคราะห์ดิน ทำให้ผลผลิตยางแห้งเพิ่มขึ้นจากวิธีเดิมของเกษตรกร 4.02 - 41.28 เปอร์เซ็นต์
     -  เทคโนโลยีการใส่ปุ๋ยยางพาราแบบผสมผสาน ทำให้ผลผลิตยางแห้งเพิ่มขึ้นจากวิธีเดิมของเกษตรกร 5.75 - 47.19 เปอร์เซ็นต์  
ด้านลองกอง พบว่า
     -  เทคโนโลยีการจัดการทรงพุ่มในการเตรียมความพร้อมของต้นลองกอง ทำให้ผลผลิตลองกองมีคุณภาพ เกรด A เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากวิธีเดิมของเกษตรกร
        47.38 - 88.95 เปอร์เซ็นต์
     -  เทคโนโลยีการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมีแบบผสมผสาน ทำให้ผลผลิตลองกองมีคุณภาพ เกรด A เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากวิธีเดิมของเกษตรกร
        81.21 - 122.79 เปอร์เซ็นต์
     -  เทคโนโลยีการจัดการช่อดอก ช่อผล ทำให้ผลผลิตลองกองมีคุณภาพ เกรด A เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากวิธีเดิมของเกษตรกร 63.58 - 127.65 เปอร์เซ็นต์

ดังนั้นในการดำเนินโครงการปีงบประมาณ 2551 จึงสามารถใช้เป็นแนวทางที่ทำให้เกษตรกรสามารถเลือกใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสมกับสภาพื้นที่ สังคม และเศรษฐกิจ จนกระทั่งเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น เพื่อความมั่นคง ความยั่งยืน และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่เกษตรกรในเขตพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ได้เป็นอย่างดีต่อไป

หลักการและเหตุผล :


พื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ตอนล่าง มีปัญหาที่สำคัญ คือ ปัญหาภัยธรรมชาติ เนื่องจากได้รับลมมรสุมตลอดปี มีฝนตกชุก ทำให้พื้นที่ราบลุมเกิดปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน และให้พื้นทีลาดชันมีปัญหาการชะล้างของหน้าดินค่อนข้างสูง นอกจากนี้ยังมีปัญหาเรื่องดิน คือ ดินมีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างต่ำ ดินพรุ และดินเปรี้ยว ซึ่งพื้นที่เหล่านี้เมื่อพัฒนามาเป็นพื้นที่เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ ต้องมีการลงทุนการจัดการดิน และพื้นที่ค่อนข้างสูง และปัญหาการใช้ที่ดินไม่เหมาะสมในการผลิตพืช การผลิตยางพาราซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจหลักในพื้นที่ผลผลิตค่อนข้างต่ำ เนื่องจากเกษตรกรขาดการดูแลรักษาที่เหมาะสม ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นโดยเฉพาะปุ๋ยเคมี เกษตรกรจึงไม่มีการใส่ปุ๋ย หรือมีการใส่บ้างแต่น้อยมาก ด้านการผลิตไม้ผล เกษตรกรประสบปัญหาขาดความรู้ทางด้านเทคโนโลยี การดูแลรักษาที่ถูกต้อง

ปัญหาทางด้านเศรษฐกิจและสังคมก็เป็นปัญหาที่สำคัญใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะปัญหารายได้ของเกษตรกรภาคการเกษตรที่ค่อนข้างต่ำ ไม่เพียงพอกับการดำรงชีพ ทำให้เกษตรกรละทิ้งพื้นที่ไปทำอาชีพอื่น หรือแบ่งเวลาไปทำอาชีพเสริม ทำการเกษตรได้ไม่เต็มที่ ปัญหาสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาความไม่สงบ และความไม่ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ก็เป็นสาเหตุให้การพัฒนาในทุกๆ ด้านไม่ก้าวหน้าที่ควร ดังนั้น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้มอบหมายให้สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 กรมวิชาการเกษตร ดำเนินงานโครงการส่งเสริมอาชีพ ด้านการเกษตรในจังหวัดชายแดนภาคใต้ขึ้น เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางเลือกในการผลิตพืชที่เหมาะสมยิ่งขึ้น ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยเพิ่มรายได้ เพิ่มความมั่นคง ยั่งยืน และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่เกษตรกรในเขตพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ต่อไป

วัตถุประสงค์ :

1. เพื่อลดปัญหาความยากจนของเกษตรกร โดยอาศัยการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตภาคเกษตรกรรม
2. เพื่อสร้างความยั่งยืนในกระบวนการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม โดยพัฒนาการเกษตรแบบมีส่วนร่วม และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนในพื้นที่
3. เพื่อขยายผลปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่การพัฒนาภาคเกษตรกรรมในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

 
 
แนวทางการดำเนินการ :

การดำเนินงานโครงการนั้น เป็นการดำเนินงานตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยหลักการทรงงาน เรื่อง "เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา" เพื่อจะนำไปสู่การดำรงชีพ ที่มีความสุขตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง โดยอาศัยการบูรณาการของหน่วยงานของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 และการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ ภายใต้การจัดสภาพแวดล้อมและสถานการณ์ที่เหมาะสม เอื้ออำนวยการต่อกระบวนการขับเคลื่อนการพัฒนาการเกษตร ที่จะก่อให้เกิดสันติสุขในพื้นที่ต่อไป
 
1. "เข้าใจ"
ผลการดำเนินงาน   
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยางพารา"
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการผลิตลองกองคุณภาพ"
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผักไร้ดิน"
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวโพดหวานเชิงพาณิชย์"
 หลักสูตร "การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสับปะรดเชิงพาณิชย์"
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการผลิตพืชไร่ (ข้าวโพดหวานและสับปะรด) "
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตปาล์มน้ำมัน"
 หลักสูตร "เทคโนโลยีการปรับปรุงคุณภาพยางแผ่นเข้าสู่ตลาดกลางยางพารา"
 
2. "เข้าถึง"
ผลการดำเนินงาน  
 แปลงตันแบบการผลิตพืช
 การศึกษาดูงานของเกษตรกร
 
3. "พัฒนา"
  ผลการดำเนินงาน   
   การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยางพาราในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
   การพัฒนาศักยภาพการผลิตลองกองให้มีคุณภาพในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้
  การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผักไร้ดิน การปลูกข้าวโพดหวานและสับปะรดเชิงพาณิชย์
  การพัฒนาเทคโนโลยีการจัดระบบการปลูกพืชเพื่อนำเข้าสู่ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
 
  สรุปผลการดำเนินงาน และปัญหา-อุปสรรค
  การเผยแพร่และประชาสัมพันธ์โครงการ
  ภาคผนวก
  เทคโนโลยีการผลิตพืชในแปลงต้นแบบการผลิตพืช
 
 
 
จัดทำโดย : ฝ่ายแผนงานและประสานนโยบาย ส่วนประสานและบริหารนโยบาย สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8
ติดต่อ : โทรศัพท์ 074-445-905-6  โทรสาร 074-445-907 Email : oard8@doa.in.th